Mencionada por:Ángela Serna
Elvira Lozano
Rafael Saravia
Yolanda Castaño
Juan Carlos Mestre
Begoña Abad
Ana Gorría
Estíbaliz Espinosa
Pablo FidalgoFran Alonso
Ana Vidal Egea
Carmen Blanco
Gonzalo Escarpa
Esther Muntañola
Hasier Larretxea
Maite Dono
Menciona a:
Carmen Blanco
Yolanda Castaño
Chus Pato
Ana Romani
Emma Couceiro
Bio-bibliografía
Nace en 1975 en la aldea lucense de Vilarmao (Pobra do Brollón). Licenciada en Filología gallego−portuguesa, profesora de enseñanza secundaria, en la actualidad es profesora de lengua y cultura gallegas en la Universidad de Rennes (Alta Bretaña).
Ha colaborado en numerosos medios y publicaciones literarias especializadas como Unión Libre. Cadenos de vida e culturas, Moenia, Anuario de estudios galegos, Boletín Galego de Literatura o Ínsula, entre otras. Como poeta, se dá a conocer a través de revistas como Clave Orión, Ólisbos, Festa da palabra silenciada o Dorna. En 1996 publica su primer poemario, A teta sobre o sol (Ed. Do Dragón; 2ª ed. Letras de Cal, 1999). Con su segundo libro, Nós nus (Xerais, 1996), es galardonada con el premio Losada Diéguez de Creación. En 2001 se publica el libro de artista Magnalia (Ed. Espiral Maior), en el que colabora con el también poeta Juan Abeleira y la pintora Alexandra Domínguez. En 2004 aparece A cousa vermella (Espiral Maior) y en 2006 Monocromos (con traducciones al castellano) en colaboracion con el pintor Concetto Pozati. Su obra ha sido recogida en antologías como La flama en el espejo (México, 1998), Mulher a fazer vento (Lisboa, 1998), Yo es otro. Autorretratos de la nueva poesía (Madrid, 2001), Diálogos de la lengua (2000 ) o Spain (Poetry from the Castilian, Catalan, Basque and Galician languages) (Atlanta, 2003), entre otras.
Como estudiosa de la literatura ha publicado los libros Por un vocabulario galego do sexo. A terminoloxía erótica de Claudio Rodríguez Fer (Positivas, 1996), O lume vital de Claudio Rodríguez Fer (1999) y sobre el poeta Uxio Novoneyra, Lingua loaira (2004).
Intropoética
Poesía para vivir. Non para ser alguén. Poesía para ser. Ser poeta é non ter decidido selo. Escribir é non poder non escribir. Como un acto fisiolóxico. Poesía como ter fame. Natural coma toda secreción. Cántico corporal. Trallazo de algures. Incógnita que se manifesta. Instinto que se resolve. Resolución espasmódica. De dentro cara fóra. Unha memoria que pide canle. Tambor que se toca por dentro da pel. Chuvia que se chove a si mesma. Rotación do caos. Terminacións nervosas do Pracer. Castro da inmensidade. Intelixencia introspectiva. Acto de amor.
Da poesía non pode esperarse nada. A poesía non se estorsiona. Contorsiónase ela. O acto de escritura non se provoca: é el quen provoca. E o que el revela, rebela sempre. Entregáse por nada. Dáse. Déixase comer. Abandóase.
Apátrida. Viva en exilio permanente. En disolución. Desintegrada. Remota no centro do mundo. Central na periferia. Nunca casual e sempre cáustica. Verdade que só aspira a ser verdade. Pobre de pedir. Bestia descomunal. Nena furiosa. Método inductivo. Piollosa. Criminal sincera.
Non se produce poemas: supúranse. Non creo pensamento ó redor da miña propia supuración: non teño autopoética. Nin quero tela. Non sei qué di cando digo. Só percibo escuramente o seu gurgullar impredecible: a miña é talvez non unha autopoética senón unha intrapoética. Escoito a súa ecuación coma unha bomba.
Que ninguén se engane: a poesía é unha ciencia exacta. Chea de goma2 e amor.
Poema
O NEGRILLO
agora o vento trátate coma un leproso
arráncate de ti
e veste de mañá cedo
sen aquela parte tan túa
que á alba acollía o descanso das andoriñas.
pasou a primavera concentrada
no seu traballoso anoar de brotes
marcando con cruz vermella as portas de todo o que florecería
salve regina
e antes de irse
miroute con compaixón baixou a vista e choveu o seu último ballón
o que dá a cada flor o seu perfecto estilo
salve regina salve.
atemorízate a sombra que xa non tés?
o sol busca os teus ángulos antigos
de verdade intenta
pero xa chegou ese día
en que a túa cortiza espectral
ve os nenos do pasado xogando nas túas pólas
xa te quedaches frío meu rei
entraches na palidez
e a morte é un monocromo irreversible a ausencia de toda color.
si
a ti
atemorízate a sombra que xa non tés.
a gravidade mantente en pé por pena
pon as súas maus por baixo da túa raíz
humildemente
foi ela quen viu
os miles de formigas no seu éxodo o insecto crepuscular
dicíndoche adeus
emocionado.
a gravidade ponche
as súas maus por baixo.
aínda has de tardar
en comprender
qué é o que che pasa.
oes cada vez máis lonxe o tuntún do corazón do grilo
a carne perturbada da cadela en cío o rosado olor da zorra
e xa case non percibes ese intre de tal temor
que todo ten antes de abrir o día
pregúntaste
interrogas a madeira
as vetas que naceron antes despois os teus inxertos
apelas ós teus círculos que gardan en segredo a túa idade
miras
desesperado o pequeno berce que foi feito cunha parte de ti
suplicas
e suplicas
pouco importa
xa ves
ninguén responde.
acaso o único que sentes
é que te estás facendo exterior a ti.
con qué aflición
se alongan os teus brazos decrépitos
que non esperan nada
es unha catedral
es unha catedral
sentenciada pola esclerose.
a neve doéche se cae
manca ata a tardiña que pode pasar pensando nas súas cousas
pode ferirte o espirro da fécula
e ser unha tortura
o pestanexo dun astro e o peor o peor sen dúbida
o abrazo mortal dun neno que che rodea o tronco cos seus braciños.
a neve volveuse en verdade
un peso
insoportable.
non se aparta de ti este cáliz
o inverno ensáñase contigo todos o vemos
introducir coitelas de xeada nas túas cicatrices.
con paciencia
agardou
ano
tras
ano
a verte así
estás
tan
dé
bil
que
case
non
es
tás
.
.
.
abátese sobre ti
non te deixa refolegar baixo o seu zarpazo
a Aguia Imperial do frío
que alardea das inclemencias do seu espírito.
é a maldita estación do odio
que cumpre
a súa palabra
e o seu ciclo.
o paxaro que fixo en ti o seu niño
xa ve partir as súas crías medradas
é o efecto migratorio de calquera alma madura.
tamén da túa.
amén.
o carballo mide
desde sempre
a súa sombra
o seu esplendor comparándose contigo
hoxe
lanza unha landra ó outro lado do abismo
o trazado infinito da curva
en memoria túa.
o nome do meu primeiro amor escrito a navalladas sobre ti
e a túa pel
sentimental
a única que entendeu que aquelas letras rudimentarias
eran un alfabeto sagrado.
amén.
non se deixa abstraer a túa imaxe
no bosque a túa misericordia move as copas coma un vento lixeiro
non es símbolo de nada que non sexas ti
árbore soa pobre pequena bestia
que fas ulular a terra e a min
amén amén dinos quén somos.
qué absorto estás
mentres a peste
acaba de roer a última folla
do teu credo caducifolio
e eu só non rezo ante ti porque non rezo ante nada.
pero a noite é capaz de expirar por ti.
tantas veces deixou o seu sono colgado dunha galla
mentres facía os seus traballos escurecendo a herba
tantas veces viches cómo remexía coas súas maus suxas
o subconsciente dos homes
tantas
que a noite non aguanta sen ti
e o seu amor inconfesado
é capaz de tirarse ó día por un barranco
a noite diche amén e chora sobre o meu ombro
como a primeira viúva da historia vestida toda de loito.
é o destino de todos un brazado de leña?
a pira ritual que purifica antigas dores?
o alimento do lume
a calcinación do rancor
e á fin un pó lixeiro
suspendido do ar
ó que só se lle concede o raciocinio xusto
pra obedecer o vento e saber gardar
as súas partículas
coma un rabaño tan dócil.
dígoche amén e a orde de corazón para que partas
e non mires atrás onde quedan á vista as túas raíces
e todo o teu ser seco dígoche amén tamén a pedra gra cho di
e a ánima que busca o grao de ouro na tulla do trigo amén
dígocho a ti
amén
tamén a min mo digo
no rictus que me ha ver morta
un día pola mañá calquera
xusto por onde empeza o mundo a chover
a aira natal de todos
os que se van contigo
dígoche a ti amén
tamén
a min
mo digo.
